Câu 3 Phần II · Đề chính thức Sinh học 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0401

Sinh học 2025 · Có lời giải chi tiết

Câu 3.

Hình bên thể hiện sự di truyền của 2 tính trạng bao gồm hội chứng nail-patella và hệ nhóm máu ABO ở một gia đình. Gene N gồm 2 allele; trong đó, allele N quy định kiểu hình mắc hội chứng nail-patella, trội hoàn toàn so với allele n quy định kiểu hình không mắc hội chứng này. Gene I gồm 3 allele; trong đó, allele IAI^A và IBI^B lần lượt quy định kháng nguyên A và B trên bề mặt hồng cầu, allele IOI^O không quy định kháng nguyên. Allele IAI^A và IBI^B là đồng trội, allele IOI^O là allele lặn. Hai gene (N, I) cùng nằm trên NST số 9 và có tần số hoán vị gene là 10%. Quá trình giảm phân diễn ra bình thường.

Phả hệ hai thế hệ. Thế hệ I: nam 1 nhóm máu AB không mắc bệnh kết hôn với nữ 2 nhóm máu O không mắc bệnh; nam 3 nhóm máu B mắc hội chứng nail-patella kết hôn với nữ 4 nhóm máu O không mắc bệnh. Thế hệ II: nam 1 nhóm máu A không mắc bệnh (con của I-1 và I-2) kết hôn với nữ 2 nhóm máu B mắc hội chứng (con của I-3 và I-4), con của họ chưa biết (dấu ?)
  • a)

    Quần thể người có tối đa 6 kiểu hình liên quan đến 2 tính trạng này.

    Sai
  • b)

    Người II-1 tạo ra 2 loại giao tử mang gene quy định về 2 tính trạng này.

    Đúng
  • c)

    Kiểu hình của người I-3 được quy định bởi 1 trong 4 loại kiểu gene về 2 tính trạng này.

    Sai
  • d)

    Cặp vợ chồng II-1 và II-2 sinh con đầu lòng, xác suất để người con này mắc hội chứng nail-patella và có nhóm máu A là 5%.

    Sai
Lời giải

a) Sai: tính trạng nail-patella có 2 kiểu hình, nhóm máu ABO có 4 kiểu hình (A, B, AB, O), nên tối đa 2⋅4=82\cdot4=8 kiểu hình.

b) Đúng: II-1 không mắc hội chứng (nnnn), nhóm máu A với mẹ nhóm máu O nên là IAIOI^AI^O; kiểu gene nIAnIO\dfrac{nI^A}{nI^O} chỉ tạo 2 loại giao tử nIAnI^A và nIOnI^O (hoán vị không tạo thêm loại mới).

c) Sai: I-3 mắc hội chứng, nhóm máu B có thể có 5 kiểu gene: NIBNIB, NIBNIO, NIBnIB, NIBnIO, NIOnIB\dfrac{NI^B}{NI^B},\ \dfrac{NI^B}{NI^O},\ \dfrac{NI^B}{nI^B},\ \dfrac{NI^B}{nI^O},\ \dfrac{NI^O}{nI^B}. Con gái II-2 nhận NIBNI^B từ I-3, giao tử này có thể là giao tử hoán vị của NIOnIB\dfrac{NI^O}{nI^B}, nên không loại được kiểu gene nào.

d) Sai: II-2 nhận NIBNI^B từ bố và nIOnI^O từ mẹ (I-4), nên có kiểu gene NIBnIO\dfrac{NI^B}{nI^O}, giao tử hoán vị NIO=0,05NI^O=0{,}05. Con mắc hội chứng và nhóm máu A (N_ IAION\_\,I^AI^O) phải nhận nIAnI^A từ II-1 và NIONI^O từ II-2: 0,5⋅0,05=0,025=2,5%0{,}5\cdot0{,}05=0{,}025=2{,}5\%, không phải 5%.

Chủ đề: Liên kết gene và hoán vị gene