Sự mất cân bằng nội môi sẽ làm rối loạn hoạt động của các tế bào, cơ quan, thậm chí gây bệnh. Bệnh đái tháo đường là một ví dụ về sự phá vỡ cân bằng nồng độ glucose máu trong cơ thể. Để nghiên cứu về điều hòa cân bằng nội môi trong bệnh đái tháo đường, người ta chọn các con chuột đực 8 tuần tuổi khỏe mạnh, đồng đều về kích thước và trọng lượng, sau đó chia đều thành hai lô:
- Lô chuột đối chứng (Lô đối chứng): các chuột được tiêm dung dịch sinh lí;
- Lô chuột bị gây bệnh đái tháo đường (Lô bệnh): các chuột được tiêm dung dịch sinh lí có bổ sung chất làm giảm tín hiệu của hormone insulin với thụ thể trên tế bào đích.
Ngay sau khi kết thúc 4 tuần tiêm, chỉ số sinh lí của chuột ở hai lô được phân tích. Kết quả được thể hiện ở bảng bên. Biết rằng, chuột được ăn theo nhu cầu với cùng một loại thức ăn tiêu chuẩn (loại thức ăn có đầy đủ dinh dưỡng được thiết kế cho thí nghiệm này); các điều kiện chăm sóc, thí nghiệm đạt chuẩn.
Chỉ số phân tích | Lô đối chứng | Lô bệnh |
|---|---|---|
Áp suất thẩm thấu máu | ++ | +++ |
pH máu | ++ | + |
Lượng thức ăn tiêu thụ | ++ | ++++ |
Glucose trong nước tiểu chính thức | không có | có |
Ghi chú: Số lượng dấu (+) càng nhiều thì giá trị chỉ số phân tích càng cao
- a)Sai
Sau khi chuột ở Lô đối chứng ăn, nồng độ glucose máu tăng sẽ ức chế tụy tiết hormone insulin.
- b)Đúng
Sự chuyển hóa glucose thành glycogen dự trữ trong gan của chuột ở Lô bệnh kém hơn so với ở Lô đối chứng.
- c)Đúng
Thể tích nước tiểu chính thức trong ngày của chuột ở Lô bệnh nhiều hơn so với ở Lô đối chứng.
- d)Sai
Huyết áp của chuột ở Lô bệnh thấp hơn so với ở Lô đối chứng.
Lời giải
a) Sai: sau khi ăn, glucose máu tăng kích thích tế bào β của tụy tiết insulin để hạ đường huyết, không ức chế.
b) Đúng: insulin kích thích gan chuyển glucose thành glycogen; ở Lô bệnh tín hiệu insulin với thụ thể bị giảm nên quá trình này kém hơn (có glucose trong nước tiểu, chuột ăn nhiều hơn).
c) Đúng: glucose còn trong nước tiểu làm tăng áp suất thẩm thấu của dịch lọc, giữ nước lại trong ống thận, giảm tái hấp thu nước nên thể tích nước tiểu nhiều hơn.
d) Sai: áp suất thẩm thấu máu ở Lô bệnh cao hơn, kéo nước từ tế bào và dịch mô vào máu, làm tăng thể tích máu nên huyết áp không thấp hơn (có xu hướng cao hơn) so với Lô đối chứng.