Luyện theo chủ đề · Công nghệ – Công nghiệp lớp 12

Tín hiệu số và các cổng logic cơ bản

Chương “Điện tử số”. Các câu thuộc chủ đề này, gom từ mọi đề trên trang, kèm đáp án và lời giải.

8
câu
3
đề thi
  1. Đề chính thức Công nghệ – Công nghiệp 2026 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0601 · Câu 4 Phần I
    Câu 4.

    Một mạch logic tổ hợp có sơ đồ như hình dưới đây.

    X1 vào trực tiếp, X2 qua cổng NOT, hai tín hiệu vào cổng NOR cho lối ra YX1 vào trực tiếp, X2 qua cổng NOT, hai tín hiệu vào cổng NOR cho lối ra Y

    Hàm logic ở lối ra Y theo hai lối vào X1 và X2 là

    • A.

      Y=X1+X2‾‾Y = \overline{X_1 + \overline{X_2}}.

      Đáp án
    • B.

      Y=X1.X2‾Y = X_1.\overline{X_2}.

    • C.

      Y=X1+X2‾Y = X_1 + \overline{X_2}.

    • D.

      Y=X1.X2‾‾Y = \overline{X_1.\overline{X_2}}.

    Lời giải

    X₂ qua cổng NOT thành X2‾\overline{X_2}. Cổng cuối là cổng NOR (cổng OR có vòng tròn đảo ở lối ra), nên Y=X1+X2‾‾Y = \overline{X_1 + \overline{X_2}}. Chọn A.

  2. Đề chính thức Công nghệ – Công nghiệp 2026 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0601 · Câu 1 Phần II
    Câu 1.

    Một nhóm học sinh đề xuất ý tưởng thiết kế mạch điều khiển tự động bật, tắt quạt thông gió cho phòng vệ sinh như hình bên. Khi có người trong phòng, lối ra của mô đun cảm biến hồng ngoại X1 = 1, khi không có người trong phòng X1 = 0. Khi cửa mở, lối ra của mô đun cảm biến phát hiện cửa mở X2 = 1, khi cửa đóng X2 = 0. Khi lối ra Y của cổng logic 2 ở mức cao (Y = 1), mô đun rơ le đóng, cấp điện cho quạt thông gió hoạt động.

    mô đun cảm biến hồng ngoại cho X1 vào cổng logic 2 (cổng AND); mô đun cảm biến phát hiện cửa mở cho X2 qua cổng logic 1 (cổng NOT) vào cổng logic 2; lối ra Y điều khiển mô đun rơ le cấp điện cho quạt thông giómô đun cảm biến hồng ngoại cho X1 vào cổng logic 2 (cổng AND); mô đun cảm biến phát hiện cửa mở cho X2 qua cổng logic 1 (cổng NOT) vào cổng logic 2; lối ra Y điều khiển mô đun rơ le cấp điện cho quạt thông gió

    Dưới đây là một số ý kiến của nhóm học sinh khác về mạch điều khiển này.

    • a)

      Cổng logic 1 trong mạch là cổng NOT.

      Đúng
    • b)

      Khi X1 = 1 và X2 = 1 thì Y = 1.

      Sai
    • c)

      Khi có người vào phòng và đóng cửa thì quạt thông gió hoạt động.

      Đúng
    • d)

      Nếu thay cổng logic 2 bằng một cổng OR, khi cửa mở và không có người trong phòng thì quạt thông gió hoạt động.

      Sai
    Lời giải

    Cổng logic 1 là cổng NOT (X2‾\overline{X_2}), cổng logic 2 là cổng AND: Y=X1⋅X2‾Y = X_1 \cdot \overline{X_2}. Quạt chạy khi có người (X₁ = 1) và cửa đóng (X₂ = 0).

    a) Đúng: cổng logic 1 có một lối vào, có vòng tròn đảo, là cổng NOT.

    b) Sai: X₁ = 1, X₂ = 1 thì X2‾=0\overline{X_2} = 0, nên Y = 1 · 0 = 0.

    c) Đúng: có người (X₁ = 1), đóng cửa (X₂ = 0) thì Y = 1 · 1 = 1, quạt hoạt động.

    d) Sai: với cổng OR, Y=X1+X2‾Y = X_1 + \overline{X_2}. Cửa mở (X₂ = 1) và không có người (X₁ = 0) thì Y = 0 + 0 = 0, quạt không hoạt động.

  3. Đề chính thức Công nghệ – Công nghiệp 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0601 · Câu 11 Phần I
    Câu 11.

    Kí hiệu dưới đây là của cổng logic nào?

    kí hiệu cổng logic một lối vào X, một lối ra Y: hình tam giác có vòng tròn nhỏ ở lối rakí hiệu cổng logic một lối vào X, một lối ra Y: hình tam giác có vòng tròn nhỏ ở lối ra
    • A.

      Cổng OR.

    • B.

      Cổng NAND.

    • C.

      Cổng NOT.

      Đáp án
    • D.

      Cổng NOR.

    Lời giải

    Cổng có một lối vào, kí hiệu hình tam giác có vòng tròn nhỏ ở lối ra là cổng NOT (cổng đảo): Y=X‾Y = \overline{X}. Chọn C.

  4. Đề chính thức Công nghệ – Công nghiệp 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0601 · Câu 12 Phần I
    Câu 12.

    Một mạch logic tổ hợp có sơ đồ như hình dưới đây.

    lối vào X1 qua cổng có kí hiệu hình tam giác và vòng tròn nhỏ ở đầu ra cho lối ra M; M và lối vào X2 cùng vào cổng thân cong, đầu nhọn cho lối ra Ylối vào X1 qua cổng có kí hiệu hình tam giác và vòng tròn nhỏ ở đầu ra cho lối ra M; M và lối vào X2 cùng vào cổng thân cong, đầu nhọn cho lối ra Y

    Với trạng thái hai lối vào X1 = 1 và X2 = 1, trạng thái lối ra M và Y của hai cổng logic tương ứng là

    • A.

      M = 0 và Y = 0.

    • B.

      M = 1 và Y = 0.

    • C.

      M = 1 và Y = 1.

    • D.

      M = 0 và Y = 1.

      Đáp án
    Lời giải

    Cổng NOT: M=X1‾=1‾=0M = \overline{X_1} = \overline{1} = 0. Cổng OR: Y=M+X2=0+1=1Y = M + X_2 = 0 + 1 = 1. Chọn D.

  5. Đề chính thức Công nghệ – Công nghiệp 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0601 · Câu 3 Phần II
    Câu 3.

    Một nhóm học sinh có ý tưởng thiết kế một mạch báo hiệu tự động cho một cửa hàng như hình bên. Mạch sử dụng hai cổng logic cơ bản, tín hiệu lối vào của hai cổng logic được cấp thông qua mô đun cảm biến hồng ngoại và mô đun cảm biến phát hiện cửa mở. Lối ra X1 của mô đun cảm biến hồng ngoại ở mức 1 (X1 = 1) khi có người đến gần cửa; lối ra X2 của mô đun cảm biến phát hiện cửa mở ở mức 1 (X2 = 1) khi cửa mở. Loa sẽ phát nhạc khi lối ra Y1 = 1; chuông sẽ kêu khi lối ra Y2 = 1.

    mô đun cảm biến hồng ngoại cho X1, mô đun cảm biến phát hiện cửa mở cho X2; X1 và X2 cùng vào cổng thứ nhất (thân phẳng, đầu tròn) cho Y1 đến mạch loa phát nhạc, và cùng vào cổng thứ hai (thân cong, đầu nhọn) cho Y2 đến mạch chuông báomô đun cảm biến hồng ngoại cho X1, mô đun cảm biến phát hiện cửa mở cho X2; X1 và X2 cùng vào cổng thứ nhất (thân phẳng, đầu tròn) cho Y1 đến mạch loa phát nhạc, và cùng vào cổng thứ hai (thân cong, đầu nhọn) cho Y2 đến mạch chuông báo

    Dưới đây là một số bổ sung của nhóm học sinh khác để làm rõ về mạch.

    • a)

      Hai cổng logic được sử dụng trong mạch là cổng AND và OR.

      Đúng
    • b)

      Hàm logic của lối ra Y2 là Y2=X1.X2Y_2 = X_1.X_2.

      Sai
    • c)

      Khi mạch hoạt động, chuông và nhạc sẽ phát khi có người mở cửa bước vào.

      Đúng
    • d)

      Nếu thay thế cổng AND bằng cổng NAND thì nhạc sẽ phát liên tục và dừng ngay khi có người mở cửa bước vào.

      Đúng
    Lời giải

    a) Đúng. Cổng cho lối ra Y1 là cổng AND, cổng cho lối ra Y2 là cổng OR.

    b) Sai. Y2 là lối ra của cổng OR: Y2=X1+X2Y_2 = X_1 + X_2.

    c) Đúng. Có người mở cửa bước vào thì X1=1X_1 = 1 và X2=1X_2 = 1, nên Y1=X1.X2=1Y_1 = X_1.X_2 = 1 (nhạc phát) và Y2=X1+X2=1Y_2 = X_1 + X_2 = 1 (chuông kêu).

    d) Đúng. Với cổng NAND: Y1=X1.X2‾Y_1 = \overline{X_1.X_2}. Khi chưa có người mở cửa bước vào, X1.X2=0X_1.X_2 = 0 nên Y1=1Y_1 = 1, nhạc phát liên tục; khi có người mở cửa bước vào, X1=X2=1X_1 = X_2 = 1 nên Y1=0Y_1 = 0, nhạc dừng.

  6. Đề tham khảo Công nghệ – Công nghiệp 2025 (Bộ GD&ĐT) · Câu 16 Phần I
    Câu 16.

    Cổng logic nào có thể được thiết lập bằng cách mắc nối tiếp 2 cổng logic như hình bên?

    Hai kí hiệu cổng logic mắc nối tiếp: cổng thứ nhất (thân cong, đầu nhọn) có hai lối vào A, B; lối ra của nó đi vào cổng thứ hai (hình tam giác có vòng tròn nhỏ ở đầu ra), lối ra QHai kí hiệu cổng logic mắc nối tiếp: cổng thứ nhất (thân cong, đầu nhọn) có hai lối vào A, B; lối ra của nó đi vào cổng thứ hai (hình tam giác có vòng tròn nhỏ ở đầu ra), lối ra Q
    • A.
      Kí hiệu cổng logic phương án A, lối vào A, B, lối ra QKí hiệu cổng logic phương án A, lối vào A, B, lối ra Q
    • B.
      Kí hiệu cổng logic phương án B, lối vào A, B, lối ra QKí hiệu cổng logic phương án B, lối vào A, B, lối ra Q
    • C.
      Kí hiệu cổng logic phương án C, lối vào A, B, lối ra QKí hiệu cổng logic phương án C, lối vào A, B, lối ra Q
      Đáp án
    • D.
      Kí hiệu cổng logic phương án D, lối vào A, B, lối ra QKí hiệu cổng logic phương án D, lối vào A, B, lối ra Q
    Lời giải

    Cổng OR mắc nối tiếp cổng NOT cho Q=A+B‾Q = \overline{A + B}, đó là cổng NOR (kí hiệu cổng OR có vòng tròn ở lối ra). Chọn C.

  7. Đề tham khảo Công nghệ – Công nghiệp 2025 (Bộ GD&ĐT) · Câu 24 Phần I
    Câu 24.

    Cho mạch logic tổ hợp như hình bên. Trạng thái lối ra Q bằng 0 khi trạng thái của các lối vào A, B, C là

    Mạch logic: A và B vào cổng thứ nhất (thân phẳng, đầu tròn, có vòng tròn nhỏ ở đầu ra); lối ra của cổng này và C vào cổng thứ hai (mặt sau lõm cong, mặt trước bo tròn), lối ra QMạch logic: A và B vào cổng thứ nhất (thân phẳng, đầu tròn, có vòng tròn nhỏ ở đầu ra); lối ra của cổng này và C vào cổng thứ hai (mặt sau lõm cong, mặt trước bo tròn), lối ra Q
    • A.

      A = 0; B = 0; C = 1.

    • B.

      A = 0; B = 1; C = 0.

    • C.

      A = 1; B = 1; C = 0.

      Đáp án
    • D.

      A = 1; B = 0; C = 1.

    Lời giải

    Q=A⋅B‾+CQ = \overline{A \cdot B} + C. Q=0Q = 0 khi cả hai lối vào cổng OR bằng 0: C=0C = 0 và A⋅B‾=0\overline{A \cdot B} = 0, tức A = B = 1. Chọn C.

  8. Đề tham khảo Công nghệ – Công nghiệp 2025 (Bộ GD&ĐT) · Câu 4 Phần II
    Câu 4.

    Hình bên thể hiện ý tưởng thiết kế hệ thống cảnh báo tự động khi có người lạ đột nhập, sử dụng cảm biến và cổng logic cơ bản. Khi trời sáng và cửa đóng thì lối ra của hai cảm biến ở mức 0. Hệ thống chỉ hoạt động vào ban đêm và sẽ báo động khi cửa mở. Mạch điện sử dụng Relay để đóng cắt nguồn cho chuông điện. Khi lối ra Q của cổng logic ở mức 1 thì Relay đóng.

    Sơ đồ: cảm biến ánh sáng nối lối vào A, cảm biến mở cửa nối lối vào B của một cổng logic; lối ra Q điều khiển Relay đóng cắt chuông điệnSơ đồ: cảm biến ánh sáng nối lối vào A, cảm biến mở cửa nối lối vào B của một cổng logic; lối ra Q điều khiển Relay đóng cắt chuông điện
    • a)

      Mạch điện sử dụng cổng logic AND.

      Đúng
    • b)

      Lối ra Q của cổng logic chỉ bằng 1 khi lối vào A, B từ hai cảm biến ở mức 1.

      Đúng
    • c)

      Khi trời sáng, trạng thái của lối ra Q thay đổi khi cửa đóng hoặc mở.

      Sai
    • d)

      Có thể sử dụng một cổng NAND và một cổng NOT để thay thế cổng logic trong mạch điện trên.

      Đúng
    Lời giải

    a) Đúng: kí hiệu cổng trong sơ đồ là cổng AND: Q=A⋅BQ = A \cdot B.

    b) Đúng: cổng AND cho Q = 1 chỉ khi A = B = 1.

    c) Sai: khi trời sáng A = 0 nên Q = 0 · B = 0, dù cửa đóng hay mở.

    d) Đúng: cổng NAND nối tiếp cổng NOT cho A⋅B‾‾=A⋅B\overline{\overline{A \cdot B}} = A \cdot B, tương đương cổng AND.