Ở người, cùng với hệ nhóm máu ABO, hệ nhóm máu Rhesus (Rh) có vai trò quan trọng do đều gây chứng tan huyết khi không tương đồng nhóm máu. Một người phụ nữ có nhóm máu Rh âm (Rh−) thường mang thai và sinh con thứ nhất có nhóm máu Rh dương (Rh+) bình thường, nhưng dễ bị sảy thai ở các lần mang thai tiếp theo nếu thai nhi có nhóm máu Rh+. Tỉ lệ người có nhóm máu Rh− chiếm khoảng 17% ở người da trắng, 7% ở người da đen và 0,5% ở người da vàng (trong đó có người Việt). Gene quy định nhóm máu Rh có 2 allele R và r, nằm trên NST thường. Allele R quy định nhóm máu Rh+ trội hoàn toàn so với allele r quy định nhóm máu Rh−.
Một cặp vợ chồng người Việt có con thứ nhất Rh+, nhưng người vợ có một anh ruột và hai cháu ruột Rh−. Phát biểu tư vấn di truyền nào dưới đây là phù hợp với cặp vợ chồng này khi họ có dự định sinh con lần thứ hai?
- A.
Người vợ không có nguy cơ sảy thai; vì đã có con thứ nhất Rh+ và xác suất Rh− ở người Việt thấp.
- B.
Người vợ không có nguy cơ sảy thai; vì con thứ nhất Rh+ cho thấy kiểu gene người chồng là RR.
- C.Đáp án
Người vợ có nguy cơ sảy thai; vì xác suất người vợ có nhóm máu Rh− cao hơn mức chung của quần thể.
- D.
Người vợ có nguy cơ sảy thai cao hơn 50% nếu có kiểu gene rr và người chồng có kiểu gene dị hợp tử.
Lời giải
Anh ruột của vợ có nhóm máu Rh− (rr) nên bố mẹ của vợ đều mang allele r; xác suất vợ có kiểu gene rr khá cao (nếu bố mẹ vợ đều Rh+ thì là ), cao hơn nhiều so với 0,5% của người Việt. Vì vậy vợ có nguy cơ sảy thai nếu thai Rh+. Phương án D sai: nếu vợ rr, chồng Rr thì xác suất con Rh+ chỉ là 50%. Chọn C.