Đề chính thức Hoá học 2026 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0302

Mã đề 0302 · 28 câu · 50 phút

Đề chính thức Bộ GD&ĐT

Đáp án đối chiếu với file đáp án của Bộ GD&ĐT

PHẦN I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn

  1. Câu 1.

    Ăn mòn kim loại là quá trình phá hủy kim loại hoặc hợp kim do tác dụng với các chất trong môi trường, trong đó kim loại đóng vai trò là

    • A.

      chất điện li.

    • B.

      chất oxi hoá.

    • C.

      chất khử.

      Đáp án
    • D.

      acid.

    Lời giải

    Trong ăn mòn kim loại, kim loại bị oxi hoá (nhường electron) thành ion dương nên đóng vai trò là chất khử.

    Chọn C.

  2. Câu 2.

    Công thức hoá học của iron(II) sulfate là

    • A.

      FeSOX4\ce{FeSO4}.

      Đáp án
    • B.

      FeSX2\ce{FeS2}.

    • C.

      FeX2(SOX4)X3\ce{Fe2(SO4)3}.

    • D.

      FeS\ce{FeS}.

    Lời giải

    Iron(II) có hoá trị II, gốc sulfate SOX4X2−\ce{SO4^{2-}} hoá trị II, nên công thức là FeSOX4\ce{FeSO4}. FeX2(SOX4)X3\ce{Fe2(SO4)3} là iron(III) sulfate; FeSX2\ce{FeS2} và FeS\ce{FeS} là các sulfide của sắt.

    Chọn A.

  3. Câu 3.

    Cho công thức cấu tạo và kí hiệu của bốn amino acid sau:

    công thức cấu tạo: Gly H2N–CH2–COOH; Glu HOOC–CH2–CH2–CH(NH2)–COOH; Lys H2N–[CH2]4–CH(NH2)–COOH; Ala CH3–CH(NH2)–COOHcông thức cấu tạo: Gly H2N–CH2–COOH; Glu HOOC–CH2–CH2–CH(NH2)–COOH; Lys H2N–[CH2]4–CH(NH2)–COOH; Ala CH3–CH(NH2)–COOH

    Công thức cấu tạo của amino acid nào biểu diễn nhiều nhóm carboxyl nhất?

    • A.

      Lys.

    • B.

      Glu.

      Đáp án
    • C.

      Ala.

    • D.

      Gly.

    Lời giải

    Glu có 2 nhóm carboxyl (–COOH), còn Gly, Lys, Ala mỗi chất chỉ có 1 nhóm carboxyl.

    Chọn B.

  4. Câu 4.

    Điện phân nóng chảy hỗn hợp AlX2OX3\ce{Al2O3} và cryolite (NaX3AlFX6\ce{Na3AlF6}) với các điện cực than chì để sản xuất nhôm (aluminium, Al) trong công nghiệp. Quá trình nào sau đây xảy ra ở cathode (cực âm) của bể điện phân?

    • A.

      2 HX2O→OX2+4 HX++4 e\ce{2H2O -> O2 + 4H+ + 4e}.

    • B.

      2 HX2O+2 e→HX2+2 OHX−\ce{2H2O + 2e -> H2 + 2OH-}.

    • C.

      AlX3++3 e→Al\ce{Al^{3+} + 3e -> Al}.

      Đáp án
    • D.

      2 OX2−→OX2+4 e\ce{2O^{2-} -> O2 + 4e}.

    Lời giải

    Ở cathode (cực âm) xảy ra quá trình khử ion nhôm: AlX3++3 e→Al\ce{Al^{3+} + 3e -> Al}. Ở anode xảy ra quá trình oxi hoá 2 OX2−→OX2+4 e\ce{2O^{2-} -> O2 + 4e} (oxygen sinh ra đốt cháy dần các điện cực than chì).

    Chọn C.

  5. Câu 5.

    Phát biểu nào sau đây không đúng về peptide?

    • A.

      Peptide bị thủy phân bởi acid hoặc base.

    • B.

      Peptide được tạo nên từ các gốc β– hoặc γ–amino acid.

      Đáp án
    • C.

      Peptide Gly-Ala-Val-Gly có phản ứng màu biuret.

    • D.

      Trong thành phần peptide luôn có nguyên tố nitrogen.

    Lời giải

    Peptide được tạo nên từ các gốc α-amino acid (không phải β- hoặc γ-amino acid) liên kết với nhau bằng liên kết peptide. Peptide bị thuỷ phân bởi acid hoặc base; Gly-Ala-Val-Gly là tetrapeptide (có từ hai liên kết peptide trở lên) nên có phản ứng màu biuret; peptide luôn chứa nguyên tố nitrogen.

    Chọn B.

  6. Câu 6.

    Amine nào sau đây là amine bậc ba?

    • A.

      CHX3NHX2\ce{CH3NH2}.

    • B.

      CHX3NHCHX3\ce{CH3NHCH3}.

    • C.

      CX6HX5NHX2\ce{C6H5NH2}.

    • D.

      (CHX3)X3N\ce{(CH3)3N}.

      Đáp án
    Lời giải

    Bậc amine bằng số gốc hydrocarbon liên kết với nguyên tử N. (CHX3)X3N\ce{(CH3)3N} có 3 gốc methyl nên là amine bậc ba. CHX3NHX2\ce{CH3NH2} và CX6HX5NHX2\ce{C6H5NH2} là amine bậc một; CHX3NHCHX3\ce{CH3NHCH3} là amine bậc hai.

    Chọn D.

  7. Câu 7.

    Các đồng vị của một nguyên tố hoá học là những nguyên tử có cùng số proton nhưng khác nhau …(1)…. Nội dung phù hợp trong chỗ trống (1) là

    • A.

      số neutron.

      Đáp án
    • B.

      số electron.

    • C.

      số hiệu nguyên tử.

    • D.

      điện tích hạt nhân.

    Lời giải

    Đồng vị là các nguyên tử có cùng số proton (cùng điện tích hạt nhân, cùng số hiệu nguyên tử) nhưng khác số neutron, do đó khác số khối.

    Chọn A.

  8. Câu 8.

    Công thức cấu tạo thu gọn nào sau đây là của propane?

    • A.

      CHX3−CHX2−CHX2−CHX3\ce{CH3-CH2-CH2-CH3}.

    • B.

      CHX3−CHX2−CHO\ce{CH3-CH2-CHO}.

    • C.

      CHX3−CH=CHX2\ce{CH3-CH=CH2}.

    • D.

      CHX3−CHX2−CHX3\ce{CH3-CH2-CH3}.

      Đáp án
    Lời giải

    Propane là alkane có 3 nguyên tử carbon: CHX3−CHX2−CHX3\ce{CH3-CH2-CH3}. CHX3−CHX2−CHX2−CHX3\ce{CH3-CH2-CH2-CH3} là butane, CHX3−CHX2−CHO\ce{CH3-CH2-CHO} là propanal, CHX3−CH=CHX2\ce{CH3-CH=CH2} là propene.

    Chọn D.

  9. Câu 9.

    Poly(vinyl chloride) được điều chế bằng phản ứng trùng hợp chất nào sau đây?

    • A.

      CHX2=CH−CHX3\ce{CH2=CH-CH3}.

    • B.

      CHX2=CH−Cl\ce{CH2=CH-Cl}.

      Đáp án
    • C.

      CHX2=CHX2\ce{CH2=CH2}.

    • D.

      CHX3−CHX2−Cl\ce{CH3-CH2-Cl}.

    Lời giải

    Poly(vinyl chloride) (PVC) được điều chế bằng phản ứng trùng hợp vinyl chloride CHX2=CH−Cl\ce{CH2=CH-Cl}.

    Chọn B.

  10. Câu 10.

    Kim loại nào sau đây không tan trong dung dịch HCl 0,10 M?

    • A.

      Zn.

    • B.

      Al.

    • C.

      Au.

      Đáp án
    • D.

      Mg.

    Lời giải

    Au đứng sau H trong dãy hoạt động hoá học (thế điện cực chuẩn dương) nên không tan trong dung dịch HCl loãng. Zn, Al, Mg đều tan, giải phóng HX2\ce{H2}.

    Chọn C.

  11. Câu 11.

    Nhôm (aluminium, Al) và natri (sodium, Na) đều là kim loại có tính khử mạnh. Tuy nhiên, các vật dụng làm bằng nhôm để được trong không khí do có lớp màng oxide bền vững bảo vệ. Trong khi đó, kim loại natri thường được bảo quản bằng cách ngâm trong dầu hỏa khan mà không để ngoài không khí. Giải thích nào sau đây phù hợp với cơ sở hoá học của phương pháp bảo quản natri?

    • A.

      Kim loại natri không tạo được oxide khi để ngoài không khí nhưng tạo được oxide khi bảo quản trong dầu hỏa khan.

    • B.

      Kim loại natri không bị nóng chảy khi để ngoài không khí nhưng nóng chảy khi bảo quản trong dầu hỏa khan.

    • C.

      Kim loại natri dễ bị bay hơi khi để ngoài không khí nhưng không bay hơi khi bảo quản trong dầu hỏa khan.

    • D.

      Kim loại natri và oxide của nó dễ bị chuyển hoá trong không khí nhưng natri bền khi bảo quản trong dầu hỏa khan.

      Đáp án
    Lời giải

    Natri có tính khử rất mạnh, dễ phản ứng với OX2\ce{O2} và hơi nước trong không khí; oxide của natri cũng tiếp tục phản ứng với nước, COX2\ce{CO2}. Dầu hỏa khan ngăn natri tiếp xúc với không khí và hơi nước nên natri bền khi bảo quản trong đó.

    Chọn D.

  12. Câu 12.

    Phản ứng với thuốc thử Tollens (phản ứng tráng bạc) thể hiện tính chất của nhóm chức nào trong phân tử ethanal?

    • A.

      –COOH.

    • B.

      –CHO.

      Đáp án
    • C.

      –CHX3\ce{CH3}.

    • D.

      –OH.

    Lời giải

    Ethanal CHX3CHO\ce{CH3CHO} có nhóm chức aldehyde –CHO, tham gia phản ứng tráng bạc với thuốc thử Tollens.

    Chọn B.

  13. Câu 13.

    Khi nghiên cứu về phản ứng điều chế ethyl acetate từ cồn 96° và acetic acid với sự có mặt của dung dịch HX2SOX4\ce{H2SO4} đặc, một nhóm học sinh muốn khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ đến khối lượng ester thu được sau cùng một thời gian phản ứng. Nhóm học sinh dự định thực hiện ba thí nghiệm lần lượt ở ba nhiệt độ 50 °C, 60 °C và 70 °C. Khi xây dựng kế hoạch thí nghiệm, nhóm thảo luận về một số yếu tố sau:

    (1) Thời gian tiến hành phản ứng.

    (2) Nồng độ, thể tích ban đầu của các chất phản ứng và dung dịch HX2SOX4\ce{H2SO4} đặc.

    (3) Màu sắc của hỗn hợp trong quá trình phản ứng.

    (4) Nhiệt độ tiến hành phản ứng.

    Những yếu tố nào trong số các yếu tố ở trên cần được thiết lập giống nhau ở cả ba thí nghiệm?

    • A.

      (1), (4).

    • B.

      (1), (2).

      Đáp án
    • C.

      (3), (4).

    • D.

      (2), (3).

    Lời giải

    Để khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ, chỉ thay đổi nhiệt độ (4); các yếu tố khác phải giữ giống nhau, gồm thời gian phản ứng (1) và nồng độ, thể tích ban đầu các chất (2). Màu sắc hỗn hợp (3) là hiện tượng quan sát, không phải yếu tố thiết lập.

    Chọn B.

  14. Câu 14.

    Dụng cụ nào cần bổ sung vào hệ được mô tả như sơ đồ ở hình bên để tạo thành pin Galvani hoạt động?

    hai cốc: thanh Zn nhúng trong dung dịch ZnSO4 1,0 M và thanh Cu nhúng trong dung dịch CuSO4 1,0 M, hai thanh nối với nhau bằng dây dẫn điện qua bóng đènhai cốc: thanh Zn nhúng trong dung dịch ZnSO4 1,0 M và thanh Cu nhúng trong dung dịch CuSO4 1,0 M, hai thanh nối với nhau bằng dây dẫn điện qua bóng đèn
    • A.

      Ampe kế.

    • B.

      Ổ cắm điện.

    • C.

      Vôn kế.

    • D.

      Cầu muối.

      Đáp án
    Lời giải

    Pin Galvani cần mạch kín: dây dẫn nối hai điện cực ở mạch ngoài và cầu muối nối hai dung dịch ở mạch trong. Hệ còn thiếu cầu muối; pin tự tạo ra dòng điện nên không cần ổ cắm điện.

    Chọn D.

  15. Sử dụng thông tin cho dưới đây để trả lời các câu số 15 – 16:

    Phèn nhôm – kali có công thức hoá học là KX2SOX4 ⋅ AlX2(SOX4)X3 ⋅ 24 HX2O\ce{K2SO4.Al2(SO4)3.24H2O}, được sử dụng phổ biến để làm giảm độ đục (làm trong nước đục) trong quá trình xử lí nước phục vụ sinh hoạt. Ứng dụng này dựa trên sự thuỷ phân của ion AlX3+\ce{Al^{3+}}(aq) tạo ra Al(OH)X3\ce{Al(OH)3}(s) theo phương trình sau:

    AlX3+(aq)+3 HX2O(l)⇌Al(OH)X3(s)+3 HX+(aq)\ce{Al^{3+}(aq) + 3H2O(l) <=> Al(OH)3(s) + 3H+(aq)}

    Kết tủa Al(OH)X3\ce{Al(OH)3} tạo thành dưới dạng keo, hấp phụ các hạt lơ lửng và lắng xuống đáy. Phèn nhôm – kali làm giảm độ đục hiệu quả đối với nước có pH khoảng 6,5 – 7,5. Trong nhiều trường hợp, pH của nước chỉ khoảng 5,0 nên trước khi xử lí nước bằng phèn nhôm – kali, cần điều chỉnh pH phù hợp.

    Câu 15.

    Khi thảo luận về hoá chất phù hợp để làm tăng pH của nước từ 5,0 lên khoảng 6,5 – 7,5, một số đề xuất kèm theo lí do được đưa ra như sau:

    (1) Có thể sử dụng Ca(OH)X2\ce{Ca(OH)2} vì Ca(OH)X2\ce{Ca(OH)2} là base, phản ứng với ion HX+\ce{H+}(aq).

    (2) Có thể sử dụng NaCl vì dung dịch NaCl có pH = 7 nằm trong khoảng pH phù hợp với phèn nhôm – kali.

    (3) Có thể sử dụng NHX4Cl\ce{NH4Cl} vì ion NHX4X+\ce{NH4+}(aq) thuỷ phân tạo ra môi trường base làm tăng pH.

    (4) Có thể sử dụng FeX2(SOX4)X3\ce{Fe2(SO4)3} vì ion FeX3+\ce{Fe^{3+}}(aq) thuỷ phân tạo ra Fe(OH)X3\ce{Fe(OH)3} làm tăng pH.

    Đề xuất kèm theo lí do hợp lí là

    • A.

      đề xuất (3).

    • B.

      đề xuất (2).

    • C.

      đề xuất (1).

      Đáp án
    • D.

      đề xuất (4).

    Lời giải

    (1) hợp lí: Ca(OH)X2\ce{Ca(OH)2} là base, trung hoà HX+\ce{H+} làm tăng pH.

    (2) không hợp lí: NaCl trung tính, không làm thay đổi pH của nước.

    (3) không hợp lí: NHX4X+\ce{NH4+} thuỷ phân tạo môi trường acid, làm giảm pH.

    (4) không hợp lí: FeX3+\ce{Fe^{3+}} thuỷ phân tạo HX+\ce{H+}, làm giảm pH.

    Chọn C.

  16. Câu 16.

    Ở 25 °C, một mẫu nước (mẫu X) có pH = 6,5. Để làm giảm độ đục của X, người ta cho vào X một lượng phèn nhôm – kali. Cho các phát biểu sau:

    (a) Mẫu X có môi trường acid.

    (b) Sự có mặt của các ion KX+\ce{K+} và AlX3+\ce{Al^{3+}} làm cho nước có tính cứng toàn phần.

    (c) Nếu thêm acid mạnh vào mẫu X thì hiệu quả làm trong nước đục của phèn nhôm – kali tăng lên.

    (d) Sau khi xử lí mẫu X bằng phèn nhôm – kali, nước thu được có pH = 7,5.

    Số phát biểu đúng là

    • A.

      1.

      Đáp án
    • B.

      4.

    • C.

      3.

    • D.

      2.

    Lời giải

    (a) Đúng: ở 25 °C, pH = 6,5 < 7 nên mẫu X có môi trường acid (yếu).

    (b) Sai: tính cứng do ion CaX2+\ce{Ca^{2+}}, MgX2+\ce{Mg^{2+}} gây ra, không phải KX+\ce{K+}, AlX3+\ce{Al^{3+}}.

    (c) Sai: thêm acid mạnh làm tăng nồng độ HX+\ce{H+}, cân bằng thuỷ phân chuyển dịch theo chiều nghịch, tạo ít Al(OH)X3\ce{Al(OH)3} hơn, nên hiệu quả làm trong nước giảm.

    (d) Sai: sự thuỷ phân của AlX3+\ce{Al^{3+}} tạo HX+\ce{H+} nên pH giảm, không tăng lên 7,5.

    Có 1 phát biểu đúng.

    Chọn A.

  17. Câu 17.

    Xu hướng biến đổi tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó được nêu trong

    • A.

      quy tắc octet.

    • B.

      định luật tuần hoàn các nguyên tố hoá học.

      Đáp án
    • C.

      thuyết cấu tạo hoá học.

    • D.

      quy tắc Markovnikov.

    Lời giải

    Định luật tuần hoàn mô tả sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố, đơn chất và thành phần, tính chất của các hợp chất theo chiều tăng điện tích hạt nhân. Quy tắc octet nói về xu hướng đạt cấu hình 8 electron lớp ngoài cùng; thuyết cấu tạo hoá học nói về thứ tự liên kết trong phân tử hợp chất hữu cơ; quy tắc Markovnikov nói về hướng cộng vào alkene bất đối xứng.

    Chọn B.

  18. Câu 18.

    Hình bên minh họa một số dụng cụ thí nghiệm với kí hiệu tương ứng. Kí hiệu nào ứng với dụng cụ bình cầu?

    bốn dụng cụ thí nghiệm vẽ cạnh nhau, đánh kí hiệu (I), (II), (III), (IV) từ trái sang phảibốn dụng cụ thí nghiệm vẽ cạnh nhau, đánh kí hiệu (I), (II), (III), (IV) từ trái sang phải
    • A.

      (III).

    • B.

      (II).

    • C.

      (I).

      Đáp án
    • D.

      (IV).

    Lời giải

    Bình cầu là dụng cụ (I): bình có thân hình cầu và cổ dài. (II) là phễu chiết, (III) là bình tam giác, (IV) là cốc thuỷ tinh.

    Chọn C.

PHẦN II. Trắc nghiệm đúng sai

  1. Câu 1.

    Cellulose và tinh bột đều có công thức chung là (CX6HX10OX5)Xn\ce{(C6H10O5)_n}. Tinh bột gồm hai thành phần là amylose và amylopectin. Thuỷ phân hoàn toàn cellulose và tinh bột trong môi trường acid đun nóng, thu được glucose theo phương trình hoá học sau:

    (CX6HX10OX5)Xn+n HX2O→HX+,tX∘n CX6HX12OX6(1)\ce{(C6H10O5)_n + nH2O ->[H+, t^\circ] nC6H12O6} \quad (1)
    • a)

      Cellulose và tinh bột đều là polymer tự nhiên (polymer thiên nhiên).

      Đúng
    • b)

      Phản ứng thuỷ phân cellulose và tinh bột theo phương trình (1) là phản ứng cắt mạch polymer.

      Đúng
    • c)

      Vì cellulose và tinh bột đều có công thức chung là (CX6HX10OX5)Xn\ce{(C6H10O5)_n} nên phân tử khối của cellulose và tinh bột đều bằng nhau.

      Sai
    • d)

      Cellulose và amylopectin đều cấu tạo từ các đơn vị glucose liên kết với nhau bằng các liên kết glycoside nên chúng đều có cấu tạo mạch polymer không phân nhánh.

      Sai
    Lời giải

    a) Đúng: cellulose và tinh bột đều là polymer thiên nhiên (polysaccharide).

    b) Đúng: phản ứng thuỷ phân phá vỡ các liên kết glycoside, cắt mạch polymer thành các phân tử glucose, nên là phản ứng cắt mạch polymer.

    c) Sai: hệ số n trong cellulose và tinh bột khác nhau (cellulose có n rất lớn), nên phân tử khối không bằng nhau.

    d) Sai: cellulose có mạch không phân nhánh nhưng amylopectin có mạch phân nhánh (có thêm liên kết α-1,6-glycoside ở chỗ phân nhánh).

  2. Câu 2.

    Xét quá trình tạo thành các phức chất của Cu(II) trong sơ đồ gồm hai giai đoạn được đánh số (1), (2) như sau:

    CuSOX4(s)→(1)+HX2O(l)[Cu(OHX2)X6]X2+(aq)→(2)+dung dịch HCl đặc[CuClX4]X2−(aq)\ce{CuSO4(s) ->[+ H2O(l)][(1)] [Cu(OH2)6]^{2+}(aq) ->[+ \text{dung dịch HCl đặc}][(2)] [CuCl4]^{2-}(aq)}

    Trong các phức chất [Cu(OHX2)X6]X2+\ce{[Cu(OH2)6]^{2+}} và [CuClX4]X2−\ce{[CuCl4]^{2-}}, mỗi phối tử đều liên kết với nguyên tử trung tâm bằng một liên kết cho – nhận.

    • a)

      Phức chất aqua [Cu(OHX2)X6]X2+\ce{[Cu(OH2)6]^{2+}} có dạng hình học tứ diện.

      Sai
    • b)

      Để hình thành liên kết cho – nhận trong phức chất [Cu(OHX2)X6]X2+\ce{[Cu(OH2)6]^{2+}}, các phân tử HX2O\ce{H2O} đã nhận cặp electron hoá trị riêng (cặp electron chưa liên kết) của cation CuX2+\ce{Cu^{2+}}.

      Sai
    • c)

      Số liên kết cho – nhận giữa nguyên tử trung tâm với các phối tử trong hai phức chất [Cu(OHX2)X6]X2+\ce{[Cu(OH2)6]^{2+}} và [CuClX4]X2−\ce{[CuCl4]^{2-}} là bằng nhau.

      Sai
    • d)

      Ở giai đoạn (2) có xảy ra phản ứng thay thế phối tử trong phức chất.

      Đúng
    Lời giải

    a) Sai: phức chất [Cu(OHX2)X6]X2+\ce{[Cu(OH2)6]^{2+}} có 6 phối tử nên có dạng hình học bát diện; [CuClX4]X2−\ce{[CuCl4]^{2-}} mới có 4 phối tử.

    b) Sai: phối tử HX2O\ce{H2O} cho cặp electron chưa liên kết của nguyên tử O vào orbital trống của cation CuX2+\ce{Cu^{2+}}, không phải nhận cặp electron của CuX2+\ce{Cu^{2+}}.

    c) Sai: [Cu(OHX2)X6]X2+\ce{[Cu(OH2)6]^{2+}} có 6 liên kết cho – nhận, [CuClX4]X2−\ce{[CuCl4]^{2-}} có 4 liên kết cho – nhận.

    d) Đúng: ở giai đoạn (2), các phối tử HX2O\ce{H2O} bị thay thế bởi phối tử ClX−\ce{Cl-}: [Cu(OHX2)X6]X2++4 ClX−→[CuClX4]X2−+6 HX2O\ce{[Cu(OH2)6]^{2+} + 4Cl- -> [CuCl4]^{2-} + 6H2O}.

  3. Câu 3.

    Chất béo X có trong thành phần dầu cá. Thủy phân X bằng dung dịch NaOH đun nóng, thu được các sản phẩm hữu cơ Y, Z, T theo phương trình hoá học sau:

    phương trình: chất béo X (hai gốc acid béo no 18 C ở trên và dưới, một gốc acid béo 18 C có hai liên kết đôi C=C ở giữa) + 3NaOH, đun nóng → Y (mạch 3 carbon, mỗi carbon gắn một nhóm –OH) + 2 Z (gốc no 18 C, –COONa) + T (gốc 18 C có hai liên kết đôi C=C, –COONa)phương trình: chất béo X (hai gốc acid béo no 18 C ở trên và dưới, một gốc acid béo 18 C có hai liên kết đôi C=C ở giữa) + 3NaOH, đun nóng → Y (mạch 3 carbon, mỗi carbon gắn một nhóm –OH) + 2 Z (gốc no 18 C, –COONa) + T (gốc 18 C có hai liên kết đôi C=C, –COONa)

    Cho biết chất Z và chất T đều có tính chất giặt rửa.

    • a)

      Hợp chất Y có tên gọi là glycerol.

      Đúng
    • b)

      Trên mỗi phổ hồng ngoại của chất X và chất Y đều có tín hiệu đặc trưng cho các liên kết C=O và O–H.

      Sai
    • c)

      Do phân tử X chứa gốc acid béo không no nên chất béo thu được khi hydrogen hoá hoàn toàn X thuộc loại chất béo no (chỉ chứa gốc acid béo no).

      Đúng
    • d)

      Chất Z và chất T đều có tính chất giặt rửa do các chất này đều có phần kị nước và phần ưa nước.

      Đúng
    Lời giải

    a) Đúng: Y có 3 nhóm –OH trên mạch 3 carbon, là glycerol.

    b) Sai: X là triglyceride có liên kết C=O nhưng không có nhóm O–H; Y (glycerol) có O–H nhưng không có C=O.

    c) Đúng: X chứa một gốc acid béo không no (có hai liên kết C=C); hydrogen hoá hoàn toàn chuyển gốc này thành gốc no, nên chất béo thu được chỉ chứa các gốc acid béo no.

    d) Đúng: Z, T là muối sodium của acid béo (xà phòng), có đuôi hydrocarbon dài kị nước và đầu –COONa ưa nước nên có tính giặt rửa.

  4. Câu 4.

    Các thuốc kháng acid có tác dụng làm giảm lượng acid dư trong dạ dày. Bạn Việt muốn so sánh lượng acid HCl tối đa mà một số thuốc kháng acid (chứa hoạt chất khác nhau) có thể làm giảm được. Việt sử dụng hai mẫu thuốc dạng viên nén màu trắng: viên thuốc A (chứa hoạt chất là CaCOX3\ce{CaCO3}) và viên thuốc B (chứa hoạt chất là NaHCOX3\ce{NaHCO3}). Coi các thành phần còn lại trong thuốc A và thuốc B không phản ứng với dung dịch HCl và dung dịch NaOH. Dựa vào hiểu biết hoá học, Việt đề xuất giả thuyết: “Lượng acid HCl tối đa giảm được bởi một viên thuốc A lớn hơn bởi một viên thuốc B”.

    Để kiểm chứng giả thuyết này, Việt tiến hành thí nghiệm lần lượt cho mỗi loại thuốc A và thuốc B theo các bước như sau:

    - Bước 1: Cân khối lượng của một viên thuốc, ghi lại giá trị là m0 gam.

    - Bước 2: Nghiền mịn viên thuốc ở trên, cân m1 gam thuốc này cho vào bình tam giác, thêm tiếp khoảng 10 mL nước cất và lắc đều.

    - Bước 3: Lấy chính xác 25,0 mL dung dịch HCl 0,1017 M cho vào bình tam giác chứa thuốc để hoà tan hết hoạt chất. Lắc đều và đun nhẹ để đuổi hết COX2\ce{CO2}, sau đó làm nguội về nhiệt độ phòng.

    - Bước 4: Tráng rửa burette bằng nước cất, sau đó tráng lại bằng dung dịch X. Tiến hành chuẩn độ lượng acid HCl dư trong bình tam giác ở bước 3 bằng dung dịch NaOH 0,1008 M với chỉ thị phenolphthalein, thì tiêu tốn V mL dung dịch NaOH.

    Thí nghiệm được lặp lại thêm 2 lần. Kết quả thí nghiệm lần thứ nhất được ghi lại trong bảng bên. Cho biết: 1 mol = 103 mmol.

    Lần thứ nhất

    Thuốc A

    Thuốc B

    m0 (gam)

    1,503

    0,725

    m1 (gam)

    0,256

    0,259

    V (mL)

    8,10

    4,10

    • a)

      Theo kết quả thu được từ thí nghiệm lần thứ nhất, một viên thuốc A làm giảm được tối đa 10,13 mmol HCl (kết quả các phép tính trung gian không được làm tròn, chỉ kết quả cuối cùng được làm tròn tới hàng phần trăm).

      Đúng
    • b)

      Phản ứng chuẩn độ xảy ra ở bước 4 là HCl+NaOH→NaCl+HX2O\ce{HCl + NaOH -> NaCl + H2O}.

      Đúng
    • c)

      Ở bước 4, dung dịch X là dung dịch HCl 0,1017 M.

      Sai
    • d)

      Kết quả thu được từ thí nghiệm lần thứ nhất không phù hợp với giả thuyết ban đầu của Việt.

      Sai
    Lời giải

    a) Đúng: số mmol HCl ban đầu: 25,0 × 0,1017 = 2,5425 mmol; HCl dư (chuẩn độ thuốc A) = 8,10 × 0,1008 = 0,81648 mmol, nên 0,256 g thuốc A làm giảm 2,5425 – 0,81648 = 1,72602 mmol HCl. Một viên (1,503 g) làm giảm tối đa 1,72602 × 1,503 : 0,256 ≈ 10,13 mmol HCl.

    b) Đúng: ở bước 4, dung dịch NaOH chuẩn độ lượng HCl dư trong bình tam giác: HCl+NaOH→NaCl+HX2O\ce{HCl + NaOH -> NaCl + H2O}.

    c) Sai: burette chứa dung dịch chuẩn NaOH 0,1008 M nên sau khi rửa bằng nước cất phải được tráng lại bằng chính dung dịch đó; X là dung dịch NaOH 0,1008 M, không phải dung dịch HCl.

    d) Sai: với thuốc B: HCl dư = 4,10 × 0,1008 = 0,41328 mmol, 0,259 g thuốc làm giảm 2,5425 – 0,41328 = 2,12922 mmol HCl, một viên (0,725 g) làm giảm 2,12922 × 0,725 : 0,259 ≈ 5,96 mmol HCl. Vì 10,13 > 5,96 nên kết quả phù hợp với giả thuyết của Việt.

PHẦN III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

  1. Câu 1.

    Thế điện cực chuẩn của các cặp oxi hoá – khử SnX2+/Sn\ce{Sn^{2+}/Sn} và CuX2+/Cu\ce{Cu^{2+}/Cu} lần lượt là –0,138 V và +0,340 V. Tính sức điện động chuẩn (theo V) của pin Galvani tạo bởi hai cặp oxi hoá – khử trên (làm tròn kết quả tới hàng phần trăm).

    Đáp án: 0,48

    Lời giải

    Cặp CuX2+/Cu\ce{Cu^{2+}/Cu} có thế điện cực chuẩn lớn hơn nên Cu là cathode, Sn là anode.

    Epin∘=Ecathode∘−Eanode∘=0,340−(−0,138)=0,478≈0,48E^\circ_{\text{pin}}=E^\circ_{\text{cathode}}-E^\circ_{\text{anode}}=0{,}340-(-0{,}138)=0{,}478\approx0{,}48 V.

    Đáp số: 0,48.

  2. Câu 2.

    Xi măng Portland có thành phần được biểu diễn như sau: 3 CaO ⋅ AlX2OX3\ce{3CaO.Al2O3} (kí hiệu là CX3A\ce{C3A}), 2 CaO ⋅ SiOX2\ce{2CaO.SiO2} (kí hiệu là CX2S\ce{C2S}), 3 CaO ⋅ SiOX2\ce{3CaO.SiO2} (kí hiệu là CX3S\ce{C3S}), 4 CaO ⋅ AlX2OX3 ⋅ FeX2OX3\ce{4CaO.Al2O3.Fe2O3} (kí hiệu là CX4AF\ce{C4AF}), CaSOX4\ce{CaSO4} (hay CaO ⋅ SOX3\ce{CaO.SO3}), còn lại là phụ gia. Thành phần của một loại xi măng Portland quy đổi về % khối lượng các chất được cho trong bảng sau:

    Thành phần

    CaO

    SiOX2\ce{SiO2}

    AlX2OX3\ce{Al2O3}

    FeX2OX3\ce{Fe2O3}

    SOX3\ce{SO3}

    Phụ gia

    % khối lượng

    67,76

    22,20

    5,61

    2,40

    1,60

    0,43

    Phần trăm theo khối lượng của 2 CaO ⋅ SiOX2\ce{2CaO.SiO2} (CX2S\ce{C2S}) trong loại xi măng Portland trên là x %. Xác định giá trị của x (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng tới hàng phần mười).

    (Cho biết nguyên tử khối: O = 16; Al = 27; Si = 28; S = 32; Ca = 40; Fe = 56.)

    Đáp án: 17,2

    Lời giải

    Xét 100 g xi măng (số mol):

    FeX2OX3\ce{Fe2O3} = 2,40 : 160 = 0,015 mol, tạo 0,015 mol CX4AF\ce{C4AF}, dùng 0,015 mol AlX2OX3\ce{Al2O3} và 0,06 mol CaO.

    AlX2OX3\ce{Al2O3} = 5,61 : 102 = 0,055 mol; còn 0,040 mol tạo CX3A\ce{C3A}, dùng 0,12 mol CaO.

    SOX3\ce{SO3} = 1,60 : 80 = 0,02 mol, tạo CaSOX4\ce{CaSO4}, dùng 0,02 mol CaO.

    CaO = 67,76 : 56 = 1,21 mol; CaO còn lại cho silicate: 1,21 – 0,06 – 0,12 – 0,02 = 1,01 mol.

    SiOX2\ce{SiO2} = 22,20 : 60 = 0,37 mol. Gọi a, b là số mol CX3S\ce{C3S}, CX2S\ce{C2S}: a + b = 0,37 và 3a + 2b = 1,01, suy ra a = 0,27; b = 0,10.

    Khối lượng CX2S\ce{C2S} (MM = 172) = 0,10 × 172 = 17,2 g trong 100 g xi măng, nên x = 17,2.

    Đáp số: 17,2.

  3. Câu 3.

    Trong một nhà máy sản xuất đường saccharose, sau một số giai đoạn xử lí thu được đường ẩm (chỉ gồm saccharose và 0,90 % nước theo khối lượng). Đường ẩm được đưa vào thiết bị sấy cho tiếp xúc với dòng không khí nóng (chứa 1,00 % nước theo khối lượng). Tỉ lệ khối lượng không khí nóng : đường ẩm là 3 : 1. Trong quá trình sấy, chỉ xảy ra sự bay hơi của nước từ đường ẩm vào dòng không khí nóng. Sau khi sấy, dòng không khí nóng thoát ra khỏi thiết bị chứa 1,28 % nước theo khối lượng và thu được đường chứa a×10–2 % nước theo khối lượng. Xác định giá trị của a (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng tới hàng phần trăm).

    Đáp án: 4,95

    Lời giải

    Xét 100 kg đường ẩm: nước 0,90 kg, saccharose 99,10 kg. Không khí vào 300 kg: nước 3,00 kg, không khí khô 297 kg.

    Không khí ra chứa 1,28 % nước: khối lượng nước = 297 × 1,28 : 98,72 ≈ 3,85089 kg, nên nước bay hơi từ đường = 3,85089 – 3,00 = 0,85089 kg.

    Nước còn lại trong đường = 0,90 – 0,85089 = 0,04911 kg; khối lượng đường thu được = 99,10 + 0,04911 = 99,14911 kg.

    % nước = 0,04911 : 99,14911 × 100 ≈ 0,0495 % = 4,95 × 10−210^{-2} %, nên a = 4,95.

    Đáp số: 4,95.

  4. Câu 4.

    Một nhà máy sản xuất ammonia theo phương pháp Haber – Bosch. Để thu được nitrogen (NX2\ce{N2}) và hydrogen (HX2\ce{H2}) từ methane, không khí và nước, các giai đoạn chính được thực hiện như sau:

    - Giai đoạn 1: Cho hỗn hợp gồm khí methane và hơi nước với tỉ lệ mol tương ứng là 1 : 3 qua tháp phản ứng chứa xúc tác ở 900 °C, xảy ra phản ứng sau:

    CHX4(g)+HX2O(g)⇌xt,900 X∘X22∘CCO(g)+3 HX2(g)\ce{CH4(g) + H2O(g) <=>[xt, 900 ^\circ C] CO(g) + 3H2(g)}

    Hiệu suất chuyển hoá CHX4\ce{CH4} ở giai đoạn này là h %.

    - Giai đoạn 2: Hỗn hợp thu được sau giai đoạn 1 được trộn với không khí (chứa 80 % NX2\ce{N2} và 20 % OX2\ce{O2} theo thể tích) để oxi hoá hết methane theo phản ứng:

    2 CHX4(g)+OX2(g)→xt,tX∘2 CO(g)+4 HX2(g)\ce{2CH4(g) + O2(g) ->[xt, t^\circ] 2CO(g) + 4H2(g)}

    - Giai đoạn 3: Trộn hỗn hợp thu được sau giai đoạn 2 với hơi nước dư để oxi hoá hết CO thành COX2\ce{CO2} theo phản ứng:

    CO(g)+HX2O(g)→tX∘COX2(g)+HX2(g)\ce{CO(g) + H2O(g) ->[t^\circ] CO2(g) + H2(g)}

    - Giai đoạn 4: Dẫn hỗn hợp thu được sau giai đoạn 3 vào tháp hấp thụ để tách COX2\ce{CO2} và hơi nước. Hỗn hợp khí còn lại chỉ gồm NX2\ce{N2} và HX2\ce{H2} với tỉ lệ mol tương ứng là 1 : 3 được sử dụng để tổng hợp ammonia.

    Coi các phản ứng khác trong các giai đoạn từ 1 đến 4 xảy ra không đáng kể. Xác định giá trị của h (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng tới hàng phần mười).

    Đáp án: 42,9

    Lời giải

    Chọn 1 mol CHX4\ce{CH4} và 3 mol HX2O\ce{H2O}. Gọi x là số mol CHX4\ce{CH4} chuyển hoá ở giai đoạn 1 (h = 100x %).

    Giai đoạn 1: tạo x mol CO và 3x mol HX2\ce{H2}; còn (1 – x) mol CHX4\ce{CH4}.

    Giai đoạn 2: (1 – x) mol CHX4\ce{CH4} cần (1 – x)/2 mol OX2\ce{O2}, đi kèm 4 × (1 – x)/2 = 2(1 – x) mol NX2\ce{N2}; tạo thêm (1 – x) mol CO và 2(1 – x) mol HX2\ce{H2}.

    Giai đoạn 3: tổng CO = 1 mol, chuyển thành 1 mol HX2\ce{H2} nữa.

    Tổng HX2\ce{H2} = 3x + 2(1 – x) + 1 = x + 3; NX2\ce{N2} = 2(1 – x).

    Tỉ lệ NX2\ce{N2} : HX2\ce{H2} = 1 : 3, suy ra x + 3 = 6(1 – x), x = 3/7 ≈ 0,4286, nên h ≈ 42,9 (lượng hơi nước dư không ảnh hưởng đến kết quả).

    Đáp số: 42,9.

  5. Câu 5.

    Cho các phản ứng hoá học được đánh số như sau:

    bốn phương trình: (1) nCH2=CH2 (xt, t°, p) → –(CH2–CH2)n–; (2) nH2N–[CH2]5–COOH (t°) → –(NH–[CH2]5–CO)n– + nH2O; (3) CH2=CH2 + Br2 → CH2Br–CH2Br; (4) C12H22O11 (saccharose) + H2O (H+, t°) → C6H12O6 (glucose) + C6H12O6 (fructose)bốn phương trình: (1) nCH2=CH2 (xt, t°, p) → –(CH2–CH2)n–; (2) nH2N–[CH2]5–COOH (t°) → –(NH–[CH2]5–CO)n– + nH2O; (3) CH2=CH2 + Br2 → CH2Br–CH2Br; (4) C12H22O11 (saccharose) + H2O (H+, t°) → C6H12O6 (glucose) + C6H12O6 (fructose)

    Sắp xếp số tương ứng của mỗi phản ứng theo thứ tự: phản ứng thủy phân, phản ứng trùng ngưng, phản ứng trùng hợp và phản ứng cộng, thành bộ bốn số (ví dụ: 1234, 4321, ...).

    Đáp án: 4213

    Lời giải

    (4) là phản ứng thuỷ phân saccharose; (2) là phản ứng trùng ngưng (tạo polymer và tách nước); (1) là phản ứng trùng hợp ethylene; (3) là phản ứng cộng BrX2\ce{Br2} vào ethylene.

    Đáp số: 4213.

  6. Câu 6.

    Cho các chất được đánh số như sau:

    (1) methyl acetate; (2) ethyl formate; (3) acetic acid; (4) methyl methacrylate; (5) sodium palmitate; (6) propyl acetate.

    Liệt kê theo trình tự từ nhỏ đến lớn các số ứng với tất cả các chất là ester (ví dụ: 56, 124, 3456, …).

    Đáp án: 1246

    Lời giải

    Ester có dạng RCOOR′ (R′ là gốc hydrocarbon): methyl acetate (1), ethyl formate (2), methyl methacrylate (4), propyl acetate (6). Acetic acid (3) là carboxylic acid, sodium palmitate (5) là muối của acid béo.

    Đáp số: 1246.

Bảng đáp án mã đề 0302

Phần I

  1. 1. C
  2. 2. A
  3. 3. B
  4. 4. C
  5. 5. B
  6. 6. D
  7. 7. A
  8. 8. D
  9. 9. B
  10. 10. C
  11. 11. D
  12. 12. B
  13. 13. B
  14. 14. D
  15. 15. C
  16. 16. A
  17. 17. B
  18. 18. C

Phần II · Đ/S theo ý a, b, c, d

  1. 1. ĐĐSS
  2. 2. SSSĐ
  3. 3. ĐSĐĐ
  4. 4. ĐĐSS

Phần III

  1. 1. 0,48
  2. 2. 17,2
  3. 3. 4,95
  4. 4. 42,9
  5. 5. 4213
  6. 6. 1246