Luyện theo chủ đề · Sinh học lớp 12

Đột biến nhiễm sắc thể

Chương “Di truyền nhiễm sắc thể”. Các câu thuộc chủ đề này, gom từ mọi đề trên trang, kèm đáp án và lời giải.

4
câu
2
đề thi
  1. Đề chính thức Sinh học 2026 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0401 · Câu 15 Phần I
    Câu 15.

    Ở ruồi giấm, gene w nằm trên NST X không có allele tương ứng trên NST Y, gồm allele w+w^+ quy định khả năng tạo sắc tố đỏ trội hoàn toàn so với allele w−w^- không tạo sắc tố (màu trắng); sắc tố tạo nên màu sắc của tế bào mắt. Kiểu hình của mắt và sự ảnh hưởng của đột biến đảo đoạn NST X đến biểu hiện của allele w+w^+ được minh họa như hình bên. Phôi Q có một số tế bào mang một NST X bị đột biến đảo đoạn và phát triển thành cơ thể có kiểu hình mắt đốm. Phôi Q có kiểu gene nào sau đây?

    minh họa mắt đốm (xen lẫn tế bào mắt màu trắng và màu đỏ), mắt trắng, mắt đỏ; NST bình thường mang allele w⁺ tạo sắc tố đỏ, NST đột biến đảo đoạn đưa allele w⁺ về gần tâm động nên không tạo sắc tố (màu trắng)
    • A.

      Xw+Xw+X^{w+}X^{w+}.

    • B.

      Xw+YX^{w+}Y.

      Đáp án
    • C.

      Xw−YX^{w-}Y.

    • D.

      Xw−Xw−X^{w-}X^{w-}.

    Lời giải

    Mắt đốm là do có tế bào màu đỏ xen lẫn tế bào màu trắng. Tế bào màu trắng là tế bào mang NST X đảo đoạn làm allele w+w^+ không biểu hiện.

    Để tế bào đó không tạo sắc tố, cơ thể chỉ được có một allele w+w^+ duy nhất nằm trên NST X đó. Nếu là Xw+Xw+X^{w+}X^{w+} thì NST X còn lại vẫn tạo sắc tố đỏ. Còn Xw−YX^{w-}Y và Xw−Xw−X^{w-}X^{w-} thì mắt trắng hoàn toàn.

    Vậy phôi Q có kiểu gene Xw+YX^{w+}Y. Chọn B.

  2. Đề tham khảo Sinh học 2025 (Bộ GD&ĐT) · Câu 10 Phần I
    Câu 10.

    Loài cỏ Spartina alternaflora (2n = 62) giao phấn với loài cỏ S. maritima (2n = 60) tạo ra cây lai (61 NST). Từ cây lai này đã hình thành nên loài mới là S. anglica hữu thụ. Nhận định nào sau đây là đúng?

    • A.

      Số NST trong tế bào soma của loài S. anglica là 61.

    • B.

      Tế bào soma của cây lai chứa các cặp NST tương đồng.

    • C.

      Loài S. alternaflora và loài S. maritima không có sự cách li sinh sản sau hợp tử.

    • D.

      Loài S. anglica có thể được hình thành bằng con đường lai xa và đa bội hóa.

      Đáp án
    Lời giải

    Cây lai (n = 31 + 30 = 61) chứa hai bộ NST đơn bội khác loài, không có cặp tương đồng nên bất thụ, tức hai loài bố mẹ có cách li sau hợp tử. Đa bội hoá cây lai tạo thể song nhị bội hữu thụ S. anglica có 2n = 122. Vậy S. anglica được hình thành bằng lai xa và đa bội hoá. Chọn D.

  3. Đề tham khảo Sinh học 2025 (Bộ GD&ĐT) · Câu 16 Phần I
    Câu 16.

    Hình 4 mô tả số lượng NST ở các tế bào soma A và B của hai cơ thể thuộc một loài sinh vật lưỡng bội. Nếu tế bào A là tế bào của cơ thể bình thường, thì tế bào B thuộc thể đột biến nào sau đây?

    Hình 4: bộ NST của tế bào A (các NST đều thành cặp) và tế bào B (một nhóm có 3 chiếc)
    • A.

      Thể một nhiễm.

    • B.

      Thể ba nhiễm.

      Đáp án
    • C.

      Thể đa bội.

    • D.

      Thể tam bội.

    Lời giải

    So với tế bào A (mỗi cặp có 2 NST), tế bào B có một cặp NST gồm 3 chiếc, các cặp khác bình thường: dạng 2n + 1, là thể ba nhiễm. Chọn B.

  4. Đề tham khảo Sinh học 2025 (Bộ GD&ĐT) · Câu 2 Phần III
    Câu 2.

    Hình 8 cho thấy các loại giao tử chứa NST 14, 21 và 14/21 có thể được tạo thành từ các tế bào sinh trứng ở một người phụ nữ bị đột biến chuyển đoạn Robertson (một phần của NST 21 gắn vào NST 14). Loại giao tử nào trong Hình 8 kết hợp với giao tử đực bình thường tạo thành hợp tử có các cặp NST 14 và 21 bình thường?

    Hình 8: tế bào sinh trứng có NST 14, NST 21 và NST chuyển đoạn 14/21 giảm phân tạo 6 loại giao tử (loại 1 đến loại 6) với các tổ hợp NST khác nhau

    Đáp án: 1

    Lời giải

    Người phụ nữ mang NST 14 bình thường, NST 21 bình thường và NST chuyển đoạn 14/21. Giao tử loại 1 chứa đúng một NST 14 và một NST 21 bình thường; kết hợp với giao tử đực bình thường (14, 21) tạo hợp tử có cặp NST 14 và cặp NST 21 bình thường. Các loại khác thiếu hoặc thừa vật chất di truyền của NST 14 hoặc 21, hoặc mang NST chuyển đoạn.

    Đáp án: 1.