Câu 5 Phần III · Đề chính thức Sinh học 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0430

Sinh học 2025 · Có lời giải chi tiết · Cập nhật

Câu 5.

Một gene ở sinh vật nhân sơ có cấu trúc được thể hiện ở hình bên; trong đó, ATG và TAG lần lượt là mã mở đầu và mã kết thúc của gene. Một đột biến thay thế cặp nucleotide làm biến đổi bộ ba AAA thành TAA, dẫn đến xuất hiện mã kết thúc sớm và làm số lượng amino acid của chuỗi polypeptide hoàn chỉnh bị giảm 405 amino acid. Biết rằng, đột biến chỉ xảy ra tại một vị trí duy nhất, amino acid mở đầu (formylmethionine) của chuỗi polypeptide bình thường và chuỗi polypeptide đột biến đều bị cắt khỏi chuỗi sau khi được tổng hợp; quá trình phiên mã và dịch mã diễn ra bình thường. Đột biến xảy ra tại nucleotide ở vị trí số bao nhiêu trong vùng mã hóa của gene (tính từ nucleotide ở vị trí số 1)?

Sơ đồ gene: vùng điều hòa ở đầu trái, vùng mã hóa ở giữa bắt đầu bằng ATG tại nucleotide ở vị trí số 1 và kết thúc bằng TAG tại nucleotide ở vị trí số 3000, bộ ba AAA ở vị trí đột biến, vùng kết thúc ở đầu phảiSơ đồ gene: vùng điều hòa ở đầu trái, vùng mã hóa ở giữa bắt đầu bằng ATG tại nucleotide ở vị trí số 1 và kết thúc bằng TAG tại nucleotide ở vị trí số 3000, bộ ba AAA ở vị trí đột biến, vùng kết thúc ở đầu phải

Đáp án: 1783

Lời giải

Vùng mã hóa từ nucleotide 1 đến 3000 gồm 30003=1000\dfrac{3000}{3}=1000 bộ ba (kể cả mã kết thúc). Chuỗi polypeptide bình thường hoàn chỉnh có 1000−1−1=9981000-1-1=998 amino acid (bỏ mã kết thúc và formylmethionine). Chuỗi đột biến hoàn chỉnh có 998−405=593998-405=593 amino acid, tức khi dịch mã có 594 amino acid; mã kết thúc sớm TAA là bộ ba thứ 595. Bộ ba thứ 595 gồm các nucleotide 3⋅594+1=17833\cdot594+1=1783 đến 1785. AAA → TAA là thay A bằng T ở nucleotide đầu tiên của bộ ba, tức vị trí 1783. Đáp số: 1783.

Thử sức với cả đề này

28 câu · 50 phút · chấm điểm ngay khi nộp, xem lời giải từng câu. Miễn phí, đăng nhập để lưu bài làm.