Câu 6 Phần III · Đề chính thức Sinh học 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0411

Sinh học 2025 · Có lời giải chi tiết · Cập nhật

Câu 6.

Một gene ở sinh vật nhân sơ có cấu trúc được thể hiện ở hình bên; trong đó, ATG và TAG lần lượt là mã mở đầu và mã kết thúc của gene. Một đột biến thay thế cặp nucleotide làm biến đổi bộ ba CAG thành TAG, dẫn đến xuất hiện mã kết thúc sớm và làm số lượng amino acid của chuỗi polypeptide hoàn chỉnh bị giảm 431 amino acid. Biết rằng, đột biến chỉ xảy ra tại một vị trí duy nhất, amino acid mở đầu (formylmethionine) của chuỗi polypeptide bình thường và chuỗi polypeptide đột biến đều bị cắt khỏi chuỗi sau khi được tổng hợp; quá trình phiên mã và dịch mã diễn ra bình thường. Đột biến xảy ra tại nucleotide ở vị trí số bao nhiêu trong vùng mã hóa của gene (tính từ nucleotide ở vị trí số 1)?

Sơ đồ gene: vùng điều hòa ở đầu trái, vùng mã hóa ở giữa bắt đầu bằng ATG tại nucleotide ở vị trí số 1 và kết thúc bằng TAG tại nucleotide ở vị trí số 3900, bộ ba CAG ở vị trí đột biến, vùng kết thúc ở đầu phảiSơ đồ gene: vùng điều hòa ở đầu trái, vùng mã hóa ở giữa bắt đầu bằng ATG tại nucleotide ở vị trí số 1 và kết thúc bằng TAG tại nucleotide ở vị trí số 3900, bộ ba CAG ở vị trí đột biến, vùng kết thúc ở đầu phải

Đáp án: 2605

Lời giải

Vùng mã hóa từ nucleotide 1 đến 3900 gồm 39003=1300\dfrac{3900}{3}=1300 bộ ba (kể cả mã kết thúc). Chuỗi polypeptide bình thường hoàn chỉnh có 1300−1−1=12981300-1-1=1298 amino acid (bỏ mã kết thúc và formylmethionine).

Chuỗi đột biến hoàn chỉnh có 1298−431=8671298-431=867 amino acid, tức khi dịch mã có 868 amino acid; mã kết thúc sớm TAG là bộ ba thứ 869. Bộ ba thứ 869 gồm các nucleotide 3⋅868+1=26053\cdot868+1=2605 đến 2607. CAG → TAG là thay C bằng T ở nucleotide đầu tiên của bộ ba, tức vị trí 2605.

Đáp số: 2605.

Thử sức với cả đề này

28 câu · 50 phút · chấm điểm ngay khi nộp, xem lời giải từng câu. Miễn phí, đăng nhập để lưu bài làm.