Luyện theo chủ đề · Hoá học lớp 12

Sơ lược về phức chất

Chương “Sơ lược về dãy kim loại chuyển tiếp thứ nhất và phức chất”. Các câu thuộc chủ đề này, gom từ mọi đề trên trang, kèm đáp án và lời giải.

4
câu: 3
đề thi

Hiện đáp án và lời giải

Đề chính thức Hoá học 2026 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0301 · Câu 1 Phần II
Câu 1.
Xét quá trình tạo thành các phức chất của Co(II) trong sơ đồ gồm hai giai đoạn được đánh số (1), (2) như sau:
$\ce{CoCl2(s) ->[+ H2O(l)][(1)] [Co(OH2)6]^{2+}(aq) ->[+ \text{dung dịch HCl đặc}][(2)] [CoCl4]^{2-}(aq)}$
Trong các phức chất $\ce{[Co(OH2)6]^{2+}}$ và $\ce{[CoCl4]^{2-}}$ , mỗi phối tử đều liên kết với nguyên tử trung tâm bằng một liên kết cho – nhận.
- a)
  Phức chất aqua $\ce{[Co(OH2)6]^{2+}}$ có dạng hình học tứ diện.
  Sai
- b)
  Số liên kết cho – nhận giữa nguyên tử trung tâm với các phối tử trong hai phức chất $\ce{[Co(OH2)6]^{2+}}$ và $\ce{[CoCl4]^{2-}}$ là bằng nhau.
  Sai
- c)
  Để hình thành liên kết cho – nhận trong phức chất $\ce{[Co(OH2)6]^{2+}}$ , các phân tử $\ce{H2O}$ đã nhận cặp electron hoá trị riêng (cặp electron chưa liên kết) của cation $\ce{Co^{2+}}$ .
  Sai
- d)
  Ở giai đoạn (2) có xảy ra phản ứng thay thế phối tử trong phức chất.
  Đúng
Lời giải
a) Sai: phức chất $\ce{[Co(OH2)6]^{2+}}$ có 6 phối tử nên có dạng hình học bát diện; $\ce{[CoCl4]^{2-}}$ mới có dạng tứ diện.
b) Sai: $\ce{[Co(OH2)6]^{2+}}$ có 6 liên kết cho – nhận, $\ce{[CoCl4]^{2-}}$ có 4 liên kết cho – nhận.
c) Sai: phối tử $\ce{H2O}$ cho cặp electron chưa liên kết của nguyên tử O vào orbital trống của cation $\ce{Co^{2+}}$ , không phải nhận cặp electron của $\ce{Co^{2+}}$ .
d) Đúng: ở giai đoạn (2), các phối tử $\ce{H2O}$ bị thay thế bởi phối tử $\ce{Cl-}$ .
Đề chính thức Hoá học 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0301 · Câu 1 Phần I
Câu 1.
Số lượng phối tử trong phức chất $\mathrm{[Co(NH_3)_6]^{3+}}$ là
- A.
  1.
- B.
  7.
- C.
  3.
- D.
  6.
  Đáp án
Lời giải
Trong ion phức $\mathrm{[Co(NH_3)_6]^{3+}}$ , nguyên tử trung tâm $\mathrm{Co^{3+}}$ liên kết với 6 phân tử $\mathrm{NH_3}$ , nên có 6 phối tử.
Chọn D.
Đề chính thức Hoá học 2025 (Bộ GD&ĐT) – mã đề 0301 · Câu 15 Phần I
Câu 15.
Trong phức chất, số liên kết σ (sigma) tạo thành giữa một phối tử với nguyên tử trung tâm được gọi là dung lượng phối trí của phối tử đó. Cấu tạo của phức chất $\mathrm{[Cu(OH_2)_6]^{2+}}$ (hay $\mathrm{[Cu(H_2O)_6]^{2+}}$ ) được cho ở hình bên. Dung lượng phối trí của mỗi phối tử $\mathrm{H_2O}$ trong phức chất đã cho là
- A.
  1.
  Đáp án
- B.
  6.
- C.
  3.
- D.
  2.
Lời giải
Theo hình, mỗi phân tử $\mathrm{H_2O}$ chỉ dùng một cặp electron chưa liên kết trên nguyên tử O để tạo một liên kết σ với $\mathrm{Cu^{2+}}$ (6 phối tử tạo 6 liên kết). Vậy dung lượng phối trí của mỗi phối tử $\mathrm{H_2O}$ là 1.
Chọn A.
Đề tham khảo Hoá học 2025 (Bộ GD&ĐT) · Câu 4 Phần II
Câu 4.
Muối $\mathrm{CoCl_2}$ khan có màu xanh. Hòa tan một lượng muối này vào nước, thu được dung dịch màu hồng (có chứa phức chất X). Nhúng mảnh giấy lọc vào dung dịch này, sấy khô, thu được mảnh giấy có màu xanh (giấy Y). Giấy Y được sử dụng làm giấy chỉ thị để phát hiện nước.
- a)
  $\mathrm{CoCl_2}$ là hợp chất của kim loại chuyển tiếp.
  Đúng
- b)
  Phức chất X không chứa phối tử aqua (phối tử $\mathrm{H_2O}$ ).
  Sai
- c)
  Trong phức chất X, liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết ion.
  Sai
- d)
  Khi nhỏ giọt nước lên giấy Y, giấy Y chuyển màu.
  Đúng
Lời giải
a) Đúng: cobalt (Co, Z = 27) là kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất.
b) Sai: khi hòa tan vào nước tạo phức aqua màu hồng $\mathrm{[Co(H_2O)_6]^{2+}}$ , chứa phối tử $\mathrm{H_2O}$ .
c) Sai: liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết cho – nhận (phối trí), phối tử cho cặp electron.
d) Đúng: giấy Y màu xanh, khi gặp nước tạo lại phức aqua nên chuyển sang màu hồng.